Nie ma ognia na jeziorze. Skąd to powiedzenie? odc. 4

with 1 komentarz

Skad to powiedzenie odc. 4Sobota, pora więc na kolejna porcję francuskich idiomów z cyklu „Skąd to powiedzenie?”

Od celu do celu – De but en blanc

De but en blanc – znalazłam dwie lingwistyczne wersje co do pochodzenia tego wyrażenia, zapisanego już w XVII wieku. Jedna odsyła do czasów szkoleń w strzelaniu z armaty. Mianem butte nazywano pagórek, na którym ustawiano armatę na czas szkolenia. Dzisiaj słowo butte oznacza między innymi strzelnicę. Według tej teorii pierwszą wersją powiedzenia było „de butte en blanc”, gdzie blanc oznaczało cel (często malowano go właśnie białą farbą). Opisywało ono więc prostą drogę jaka kula armatnia odbywała od strzelnicy do celu. Według innej teorii słowa but i blanc oznaczają to samo czyli cel. W tej formie powiedzenie tłumaczone dosłownie oznacza „od celu do celu”. Czyli po polsku – bez ogródek, wprost.

Nie ma ognia na jeziorze – Il n’y a pas le feu au lac!

Il n’y a pas le feu au lac! Prawdę powiedziawszy częściej słyszę skróconą wersję tego powiedzenia „il n’y a pas le feu” – nie ma ognia. No ale kiedy usłyszałam o tym jeziorze (lac) musiałam się dowiedzieć, skąd się to wzięło. No i jeszcze raz się okazało, że Francuzi ze Szwajcarów się podśmiewają kiedy mogą. Podobno jezioro w tym powiedzeniu odnosi się do Jeziora Léman (Jezioro Genewskie) i do szwajcarskiego powolnego akcentu. Wyrażenie oznacza po prostu nie ma pośpiechu. Podobnie jak szwajcarska, niespieszna francuszczyzna.

Nalać dzbanek wina – Verser un pot-de-vin

Verser un pot-de-vin. Uwaga uwaga, wyrażenie nie ma żadnego związku z zakrapianą imprezą. W każdym razie nie bezpośrednio. Kiedyś oznaczało po prostu napiwek – czyli drobna sumę darowaną komuś w podziękowaniu za usługę. Suma była niewielka i można było sobie dzięki niej pozwolić na piwko (albo winko jeśli spojrzeć na dosłowne tłumaczenie). Życie powiedzenie to zweryfikowało, sumy poszły w górę i dzisiaj powiedzenie zaprowadzana nas w ciemne zaułki, gdzie nie wszystko dzieje się zgodnie z prawem. Verser un pot-de-vin oznacza dać łapówkę.

Nie przegapcie idiomowej tapety na komputer. Na tej na luty znajdują się wszystkie wyrażenia z cyklu, które ukazały się w styczniowych wpisach. Dostałam na facebooku sygnał, że przydałyby się na niej polskie odpowiedniki. Dodam je do kolejnej, marcowej. Jeszcze łatwiej będzie można je utrwalić!

Ciekawe? Podaj dalej!

  • Z tym wyrażeniem o ogniu na jeziorze kojarzy mi się jeszcze jakaś historia z koncertem rockowym. Tylko nie pamiętam dokładnie. Muszę poszukać.